• 114_Nicolaas_Dwarsstraat_SHMN_NF_1416
  • 106_Nicolaas_Dwarsstraat_10_12_SHMN_NF_1449
  • 113_Nicolaas_Dwarsstraat_Gevelsteen_SHMN_NF_1488
  • 081_Nicolaas_Dwarsstraat_2_SHMN_NF_1507
  • 087_Nicolaas_Dwarsstraat_4_SHMN_NF_1497
  • 104_Nicolaas_Dwarsstraat_8_SHMN_NF_1484
  • 334_Nicolaasdwarsstraat_2-12_SHMN_NF_1874

Nicolaasdwarsstraat 2-12 geplaatst op: 01-01-0001

In de omgeving van de Nicolaikerk, vlakbij het Centraal Museum, zijn grote verschillen te zien. Naast de grote huizen werden in de loop van de geschiedenis ook 'kameren' gebouwd. In de Nicolaasdwarsstraat bevinden zich een zestal van dergelijke huisjes van slechts één verdieping hoog. De geschiedenis van deze woningen gaat terug tot in de 17e eeuw.

'Kameren', of armenhuizen, bestonden vaak uit een kamer met daarop een zolderverdieping. Armenhuizen werden vaak door rijke weldoeners gesticht voor de minder bedeelden in de samenleving. De armenhuizen aan de Nicolaasdwarsstraat vinden hun oorsprong in de Agnietenstraat, waar ze al in 1652 werden gesticht in naam van Jan van Gronsvelt. Uit religieuze en maatschappelijke overwegingen had hij in zijn testament opgedragen de huizen te stichten.

Verplaatsing en splitsing

In 1756 werden de kameren in verband met de bouw van de Fundatie van Renswoude 'verplaatst' waardoor de Nicolaasdwarsstraat ontstond. In werkelijkheid kwam het erop neer dat de huisjes opnieuw werden opgebouwd en er zoveel mogelijk gebruik werd gemaakt van de oude bouwmaterialen.

Na de verplaatsing beweerden twee dochters van Johan van Gronsvelts erfgenaam, Henrick van Beest, dat de kameren hen toe behoorden en gaven de armenhuizen aan de rooms-katholieke Aalmoezenierskamer. Hun broer was het hier niet mee eens en na een jarenlange procedure kreeg hij de twee middelste kameren in bezit. Door een splitsing van de rooms-katholieke Aalmoezenierkamer viel het rijtje in drie delen uiteen: De armenhuizen werden verdeeld onder twee Nederlands hervormde gezinnen, twee oudkatholieke gezinnen en ten slotte nog twee voor een gezin met het rooms-katholieke geloof. Hoewel de zes huizen altijd een stichting zijn gebleven, werden door de verschillende eigenaren op een andere manier onderhoud gepleegd, waardoor er uiterlijke verschillen ontstonden.

Gevelsteen

De huisjes zijn in tweetallen gebouwd en vormen elkaars spiegelbeeld, waarbij de schoorsteen is geplaatst op de scheidingsmuur. Wie nu langs de huisjes loopt kan nog de oude gevelsteen uit 1652 ontdekken, waarop de volgende tekst staat:

Sta toCh beneDe Lees hIIr De ReDe:
De Hr. en Mr. Jan van Gronsvelt, advocaat
des Hofs van Utrecht heeft zes kameren di Gy ziet
Uit liifde puur gesticht door loutre charitaat
Tot Bystand van de lien om Godswil anders niit.

Het stichtingsjaar is erin verwerkt aan de hand van Romeinse cijfers: DDDCLII (1652).

Een later toegevoegde steen vermeldt dat de huizen in 1756 zijn verplaatst. Ook de huisnummers uit 1652 zijn opnieuw ingemetseld tijdens de verplaatsing. Er wordt zelfs vermoed dat de grenen kruiskozijnen ook oorspronkelijk in de huizen van 1652 zaten. In 1982 werden de huizen door de gemeente gerenoveerd.

Contact

MHM Onroerend Goed

W: https://mhm-og.nl/
E: 
info@mhm-og.nl 
T: 0348-485185